کیست کلیه: علت، علائم، درمان با/بدون جراحی

با افزایش سن، کیسه‌هایی در کلیه شکل می‌گیرند که پر از مایع می‌شوند. به این کیسه‌ها کیست گفته می‌شود. این کیست‌های کوچک معمولاً به شکل بیضی یا دایره‌ای با دیواره‌ای نازک هستند که مایعات را در خود جای داده‌اند. کیست‌های کلیه تقریباً همیشه خوش‌خیم هستند (غیر سرطانی هستند). معمولاً کیست‌ها باعث ایجاد مشکل نمی‌شوند. در واقع افراد می‌توانند با وجود این کیست‌ها به زندگی خود ادامه دهند. برخی از افراد به دلیل ابتلا به یک بیماری ارثی که به آن کلیه پلی کیستیک گفته می‌شود به این کیست‌ها دچار می‌شوند. این بیماری علائمی نظیر بالا بودن فشار خون، درد کمر و درد پهلو، خون در ادرار یا ابتلا به عفونت‌های مکرر کلیه دارد. البته همه افراد مبتلا به بیماری کلیه پلی کیستیک تمام این علائم را ندارند.

کیست‌های کلیه معمولاً باعث بروز عوارضی می‌شوند که برخی از آنها عبارتند از:

  • کیست عفونی: کیست کلیه ممکن است عفونی شده و باعث ایجاد درد و تب در بدن شود.
  • کیست‌های برون‌ریز: کیست کلیه که برون‌ریز باشد باعث ایجاد درد شدید در کمر و پهلوها می‌شود.
  • انسداد ادرار: کیست کلیه که باعث مسدود شدن جریان طبیعی ادرار می‌شود باعث تورم کلیه‌ها (هیدرونفروز) می‌گردد.

جهت رزرو نوبت و شروع درمان می‌توانید با ما تماس حاصل نمایید.

کیست کلیه چیست؟


کیست‌های کلیه کیسه‌های دایره‌ای شکل پر از مایع هستند که در یک یا هر دو کلیه ایجاد می‌شوند. کیست‌های کلیه با اختلالات خطرناکی همراه هستند که ممکن است باعث اختلال در عملکرد کلیه‌ها می‌شود اما شایع‌ترین نوع کیست کلیه، کیست‌های ساده هستند که غیر سرطانی بوده و به ندرت باعث ایجاد مشکلات و عوارض جانبی خطرناکی می‌شوند. هنوز دلیل ابتلا به کیست‌های ساده کلیه به طور کامل مشخص نشده است. معمولاً فقط یک کیست در سطح هر کلیه ایجاد می‌شود اما کیست‌های چندگانه ممکن است بر یک یا هر دو کلیه تأثیر بگذارند. به هر حال، کیست‌های ساده کلیه مشابه کیست‌هایی که در بیماری کلیه پلی کیستیک ایجاد می‌شوند نیستند. کیست‌های ساده کلیه غالباً در هنگام انجام آزمایش‌های تصویربرداری که به دلایل دیگری انجام می‌شوند تشخیص داده می‌شوند. کیست‌های ساده کلیه که علامت و نشانه‌ای ندارند معمولاً نیازی به درمان نیز ندارند.

ابتلا به کیست‌های کلیه چه میزان شیوع دارد؟


حدود ۵۰ درصد از افراد بالای ۵۰ سال به کیست‌های کلیه دچار هستند.

علل و عواملی که احتمال ایجاد کیست‌های کلیه را افزایش می‌دهند.


علت ابتلا به کیست‌های کلیه هنوز مشخص نیست. یک نظریه بر این باور است که کیست‌های کلیه در لایه سطحی ضعیف شده کلیه ایجاد شده و کیسه‌ها (دایورتیکولوم) شکل می‌گیرند. سپس این کیسه‌ها پر از مایع شده و از کلیه جدا شده و به شکل کیست درمی‌آیند. احتمال ابتلا به کیست‌های ساده کلیه با افزایش سن بالا می‌رود. البته این کیست‌ها ممکن است در هر سنی ایجاد شوند. احتمال ابتلا به کیست‌های ساده کلیه در مردان بیشتر است.

علائم


کیست‌ها ساده کلیه معمولاً علامت و نشانه‌ای ندارند. اگر کیست‌های ساده کلیه خیلی بزرگ شوند برخی از علائم زیر ممکن است ایجاد شود:

  • درد مبهم در کمر و پهلوها
  • درد بالای شکم
  • خونریزی
  • بروز عفونت که باعث تب، لرز یا دیگر علائم ابتلا به عفونت می‌شود.
  • اختلال در عملکرد کلیه (به ندرت)

کیست‌های ساده کلیه باعث بالا رفتن فشار خون می‌شوند اما هنوز ارتباط بین این دو عارضه مشخص نشده است.

مراجعه به پزشک


کیست ساده کلیه در زمان انجام آزمایش‌های تصویری که به دلایل دیگر انجام می‌شوند مشخص می‌شود. با پزشک در مورد اقدامات درمانی برای درمان کیست‌های ساده کلیه صحبت کنید. جمع‌آوری اطلاعات باعث می‌شود که ذهن شما آماده شده و بهتر بتوانید شرایط را کنترل کنید.

قبل از مراجعه به پزشک لیست سؤالاتی را که می‌خواهید از وی بپرسید آماده کنید. برخی از این سؤالات عبارتند از:

  • کیست‌های کلیه چقدر بزرگ شده‌اند؟
  • آیا کیست کلیه به تازگی ایجاد شده یا در اسکن‌های دیگر نیز می‌توان آن را مشاهده کرد؟
  • آیا احتمال بزرگ‌تر شدن کیست کلیه وجود دارد؟
  • آیا وجود این کیست‌ها می‌تواند به کلیه آسیب وارد کند؟
  • آیا باید کیست کلیه برداشته شود؟
  • روش‌های درمانی برای این بیماری چیست؟
  • خطرات احتمالی که با هر روش درمانی همراه است چه هستند؟
  • علائم و نشانه‌هایی که مشخص می‌کند کیست‌ها در حال بزرگ‌تر شدن هستند چه چیزهایی هستند؟
  • آیا محدودیت‌هایی وجود دارد که با وجود کیست‌های کلیه باید آنها را رعایت کرد؟
  • آیا باید باز هم برای پیگیری به پزشک مراجعه کرد؟

در خلال جلسه ویزیت پزشک، بدون نگرانی هر سؤالی که دارید را بپرسید.

پزشک نیز ممکن است از شما سؤالاتی بپرسد. برخی سؤالات که احتمالاً پزشک از شما می‌پرسد عبارتند از:

  • آیا شما علائم و نشانه‌هایی دارید؟
  • در صورتی که جواب شما مثبت است، چه مدت است که این علائم به وجود آمده‌اند؟
  • آیا علائم شما به مرور زمان تشدید شده و وخیم‌تر شده‌اند؟
  • آیا در ادرار خود خون دیده‌اید؟
  • آیا در ناحیه کمر یا پهلوها دردی احساس می‌کنید؟
  • آیا شما تب و لرز هم دارید؟
  • آیا به بیماری دیگری نیز مبتلا هستید؟
  • چه داروها، ویتامین‌ها یا مکمل‌هایی استفاده می‌کنید؟

آزمایش‌ها و تشخیص


آزمایش‌ها و فرایندهایی که برای تشخیص ابتلا به کیست‌های ساده کلیه به کار برده می‌شوند عبارتند از:

  • آزمایش‌های تصویری: آزمایش‌های تصویری نظیر سونوگرافی، اسکن توموگرافی کامپیوتری (سی تی اسکن) و تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (ام آر آی) غالباً برای تشخیص وجود کیست ساده کلیه به کار برده می‌شوند. آزمایش‌های تصویری به پزشک در تشخیص وجود کیست‌ها و تومورها کمک می‌کند.
  • آزمایش‌های تشخیص عملکرد کلیه: آزمایش ساده خون ممکن است وجود کیست‌هایی را که در عملکرد کلیه اختلال ایجاد کرده‌اند را مشخص کند.

اقدامات درمانی


اگر ابتلا به کیست ساده کلیه با علائم و نشانه‌هایی همراه نباشد و در عملکرد کلیه‌ها اختلالی ایجاد نکند نیازی به انجام اقدامات درمانی نیز نخواهد بود. در واقع، پزشک ممکن است انجام برخی آزمایش‌های تصویری مانند سونوگرافی را به طور دوره‌ای تجویز نماید تا بزرگ شدن کیست را مورد ارزیابی قرار دهد. اگر کیست کلیه شما تغییر کرد و علائم و نشانه‌هایی ایجاد شد شما باید به موقع اقدامات درمانی را شروع کنید. در برخی موارد ممکن است کیست‌های ساده کلیه به‌خودی‌خود بهبود یابند و از بین بروند. اگر کیست کلیه بزرگ شد یا اگر کلسیم در آن ایجاد شد (سخت، با قطعات سنگی) یا تراکم بافت افزایش یافت شما باید سی تی اسکن انجام دهید تا پزشک بتواند تغییرات ایجاد شده در کیست را مورد ارزیابی قرار دهد.

اگر کیست ساده کلیه باعث ایجاد علائم و نشانه‌هایی شد، پزشک اقدامات درمانی را شروع می‌کند. برخی روش‌های درمان عبارتند از:

تخلیه کیست

به ندرت پزشک برای جمع شدن و از بین رفتن کیست از یک سوزن نازک و بلند استفاده می‌کند تا آن را از طریق پوست و دیواره کلیه وارد کیست نماید و مایع از داخل کیست تخلیه نماید. پزشک کیست را با محلول الکلی پرمی کند تا از عود دوباره کیست پیشگیری شود.

انجام عمل‌های جراحی برای برداشتن کیست

کیست‌های بزرگ باید به کمک روش‌های جراحی تخلیه و برداشته شوند. جراح برای دسترسی به کیست چندین شکاف کوچک در پوست ایجاد کرده و ابزار مخصوصی را همراه با یک دوربین فیلم‌برداری کوچک وارد بدن می‌کند. در حالی که این ویدیو در اتاق عمل دیده می‌شود، جراح ابزار را به سمت کلیه‌ها هدایت کرده و از آنها برای تخلیه مایعات درون کیست استفاده می‌کند. سپس دیواره کیست شکافته و سوزانده می‌شود. بسته با نوع عمل جراحی که پزشک به کار می‌بندد، ممکن است برای برداشتن کیست کلیه نیاز به چند روز بستری شدن در بیمارستان باشد.