فهرست موضوعات
تاریخ 15 نوامبر 2023
با گذشت سن، ممکن است کیستهایی در کلیهها شکل بگیرند که پر از مایع هستند و به آنها کیست میگویند. این کیستهای کوچک معمولاً شکل بیضی یا دایرهای دارند و دیوارهای نازک که مایعات را در خود نگه میدارند. اکثر کیستهای کلیه خوشخیم هستند، به این معنی که غیر سرطانی هستند. به طور کلی، این کیستها معمولاً مشکلی ایجاد نمیکنند و بسیاری از افراد میتوانند با وجود آنها به زندگی خود ادامه دهند. با این حال، برخی از افراد به دلیل ابتلا به بیماری ارثی به نام کلیه پلیکیستیک، که باعث ایجاد کیستهای چندگانه در کلیهها میشود، دچار این کیستها میشوند. این بیماری ممکن است علائمی مانند افزایش فشار خون، درد در ناحیه کمر و پهلو، وجود خون در ادرار یا ابتلا به عفونتهای مکرر کلیه داشته باشد. اما باید توجه داشت که همه افراد مبتلا به این بیماری تمام این علائم را ندارند.
کیستهای کلیه معمولاً باعث بروز عوارضی میشوند که برخی از آنها عبارتند از:
- کیست عفونی: کیست کلیه ممکن است عفونی شده و باعث ایجاد درد و تب در بدن شود.
- کیستهای برونریز: کیست کلیه که برونریز باشد باعث ایجاد درد شدید در کمر و پهلوها میشود.
- انسداد ادرار: کیست کلیه که باعث مسدود شدن جریان طبیعی ادرار میشود باعث تورم کلیهها (هیدرونفروز) میگردد.
جهت رزرو نوبت و شروع درمان میتوانید با ما تماس حاصل نمایید.
کیست کلیه چیست؟
کیستهای کلیه، ساختمانهای دایرهای پر از مایع هستند که ممکن است در یک یا هر دو کلیه ایجاد شوند. این کیستها ممکن است با اختلالات جدی همراه باشند که میتواند به اختلال در عملکرد کلیهها منجر شود. با این حال، شایعترین نوع کیست کلیه، کیستهای ساده هستند که بیماری سرطانی ندارند و به ندرت باعث ایجاد مشکلات و عوارض جانبی خطرناک میشوند. دلیل دقیق ابتلا به کیستهای ساده کلیه هنوز مشخص نشده است. اغلب یک کیست در هر کلیه ایجاد میشود، اما ممکن است کیستهای چندگانه بر یک یا هر دو کلیه تأثیر بگذارند. اما باید توجه داشت که کیستهای ساده کلیه با کیستهای بیماری کلیه پلیکیستیک تفاوت دارند. معمولاً کیستهای ساده کلیه هنگام انجام آزمایشهای تصویربرداری به دلایل دیگر شناسایی میشوند. کیستهای ساده کلیه که علائم و نشانهای ندارند، معمولاً نیازی به درمان ندارند.
ابتلا به کیستهای کلیه چه میزان شیوع دارد؟
حدود 50 درصد از افراد بالای 50 سال به کیستهای کلیه دچار هستند.
علل و عواملی که احتمال ایجاد کیستهای کلیه را افزایش میدهند.
علت ابتلا به کیستهای کلیه هنوز مشخص نیست. یک نظریه بر این باور است که کیستهای کلیه در لایه سطحی ضعیف شده کلیه ایجاد شده و کیسهها (دایورتیکولوم) شکل میگیرند. سپس این کیسهها پر از مایع شده و از کلیه جدا شده و به شکل کیست درمیآیند. احتمال ابتلا به کیستهای ساده کلیه با افزایش سن بالا میرود. البته این کیستها ممکن است در هر سنی ایجاد شوند. احتمال ابتلا به کیستهای ساده کلیه در مردان بیشتر است.
علائم
کیستها ساده کلیه معمولاً علامت و نشانهای ندارند. اگر کیستهای ساده کلیه خیلی بزرگ شوند برخی از علائم زیر ممکن است ایجاد شود:
- درد مبهم در کمر و پهلوها
- درد بالای شکم
- خونریزی
- بروز عفونت که باعث تب، لرز یا دیگر علائم ابتلا به عفونت میشود.
- اختلال در عملکرد کلیه (به ندرت)
کیستهای ساده کلیه باعث بالا رفتن فشار خون میشوند اما هنوز ارتباط بین این دو عارضه مشخص نشده است.
مراجعه به پزشک
کیست ساده کلیه در زمان انجام آزمایشهای تصویری که به دلایل دیگر انجام میشوند مشخص میشود. با پزشک در مورد اقدامات درمانی برای درمان کیستهای ساده کلیه صحبت کنید. جمعآوری اطلاعات باعث میشود که ذهن شما آماده شده و بهتر بتوانید شرایط را کنترل کنید.
قبل از مراجعه به پزشک لیست سؤالاتی را که میخواهید از وی بپرسید آماده کنید. برخی از این سؤالات عبارتند از:
- کیستهای کلیه چقدر بزرگ شدهاند؟
- آیا کیست کلیه به تازگی ایجاد شده یا در اسکنهای دیگر نیز میتوان آن را مشاهده کرد؟
- آیا احتمال بزرگتر شدن کیست کلیه وجود دارد؟
- آیا وجود این کیستها میتواند به کلیه آسیب وارد کند؟
- آیا باید کیست کلیه برداشته شود؟
- روشهای درمانی برای این بیماری چیست؟
- خطرات احتمالی که با هر روش درمانی همراه است چه هستند؟
- علائم و نشانههایی که مشخص میکند کیستها در حال بزرگتر شدن هستند چه چیزهایی هستند؟
- آیا محدودیتهایی وجود دارد که با وجود کیستهای کلیه باید آنها را رعایت کرد؟
- آیا باید باز هم برای پیگیری به پزشک مراجعه کرد؟
در خلال جلسه ویزیت پزشک، بدون نگرانی هر سؤالی که دارید را بپرسید.
پزشک نیز ممکن است از شما سؤالاتی بپرسد. برخی سؤالات که احتمالاً پزشک از شما میپرسد عبارتند از:
- آیا شما علائم و نشانههایی دارید؟
- در صورتی که جواب شما مثبت است، چه مدت است که این علائم به وجود آمدهاند؟
- آیا علائم شما به مرور زمان تشدید شده و وخیمتر شدهاند؟
- آیا در ادرار خود خون دیدهاید؟
- آیا در ناحیه کمر یا پهلوها دردی احساس میکنید؟
- آیا شما تب و لرز هم دارید؟
- آیا به بیماری دیگری نیز مبتلا هستید؟
- چه داروها، ویتامینها یا مکملهایی استفاده میکنید؟
آزمایشها و تشخیص
آزمایشها و فرایندهایی که برای تشخیص ابتلا به کیستهای ساده کلیه به کار برده میشوند عبارتند از:
- آزمایشهای تصویری: آزمایشهای تصویری نظیر سونوگرافی، اسکن توموگرافی کامپیوتری (سی تی اسکن) و تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (ام آر آی) غالباً برای تشخیص وجود کیست ساده کلیه به کار برده میشوند. آزمایشهای تصویری به پزشک در تشخیص وجود کیستها و تومورها کمک میکند.
- آزمایشهای تشخیص عملکرد کلیه: آزمایش ساده خون ممکن است وجود کیستهایی را که در عملکرد کلیه اختلال ایجاد کردهاند را مشخص کند.
اقدامات درمانی
اگر شما به کیست ساده کلیه مبتلا نباشید و علائمی از آن نداشته باشید و عملکرد کلیهها هم تحت تاثیر قرار نگیرد، نیازی به درمان خاصی ندارید. در این صورت، پزشک ممکن است برخی آزمایشهای تصویری مانند سونوگرافی را به صورت دورهای تجویز کند تا اندازه و وضعیت کیست را بررسی کند. اگر کیست کلیه تغییر کند و علائمی ایجاد شود، شما باید به موقع درمان مناسب را شروع کنید. در برخی موارد، کیستهای ساده کلیه ممکن است بهطور خودبخود بهبود یابند و از بین بروند. اما اگر کیست کلیه بزرگ شود یا اگر کلسیم در آن تشکیل شود (به صورت سخت و با قطعات سنگی) یا تراکم بافت افزایش یابد، پزشک ممکن است شما را برای انجام سی تی اسکن ارجاع دهد تا تغییرات ایجاد شده در کیست را بررسی کند.
اگر کیست ساده کلیه باعث ایجاد علائم و نشانههایی شد، پزشک اقدامات درمانی را شروع میکند. برخی روشهای درمان عبارتند از:
تخلیه کیست
به ندرت پزشک برای جمع شدن و از بین رفتن کیست از یک سوزن نازک و بلند استفاده میکند تا آن را از طریق پوست و دیواره کلیه وارد کیست نماید و مایع از داخل کیست تخلیه نماید. پزشک کیست را با محلول الکلی پرمی کند تا از عود دوباره کیست پیشگیری شود.
انجام عملهای جراحی برای برداشتن کیست
کیستهای بزرگ باید به کمک روشهای جراحی تخلیه و برداشته شوند. جراح برای دسترسی به کیست چندین شکاف کوچک در پوست ایجاد کرده و ابزار مخصوصی را همراه با یک دوربین فیلمبرداری کوچک وارد بدن میکند. در حالی که این ویدیو در اتاق عمل دیده میشود، جراح ابزار را به سمت کلیهها هدایت کرده و از آنها برای تخلیه مایعات درون کیست استفاده میکند. سپس دیواره کیست شکافته و سوزانده میشود. بسته با نوع عمل جراحی که پزشک به کار میبندد، ممکن است برای برداشتن کیست کلیه نیاز به چند روز بستری شدن در بیمارستان باشد.