تراتواسپرمی(تغییرات ساختاری اسپرم) علت عمده ناباروری مردان

تراتواسپرمی

تراتواسپرمی شایع ترین مشکل ناباروری در مردان به شمار می‌رود.  از عوامل بروز تراتواسپرمی می‌توان به نقص مادرزاد، عوارض جانبی درمان سرطان، دیابت و استرس اشاره کرد. درمان تراتواسپرمی می‌تواند از راههای مختلف درمان باروری چون IVF ICSI، IUI و تغییر در سبک زندگی اشاره نمود.

انواع تراتواسپرمی


انواع تراتواسپرمی

 تراتواسپرمی با اسپرم های با شکل غیرعادی تعریف می‌شوند. این ناهنجاری منجر به تولید اسپرم های ناقص الکشل خواهد شد. این اسپرم‌ها ممکن است در سر، بدنه یا دم با شکلی غیرعادی مواجه باشند. تراتواسپرمی به عنوان یکی از دلایل ناباروری مردان در نظر گرفته می‌شود. نقایصی در سلول اسپرم که ممکن است در هر بخش از بدنه مانند سر، قسمت میانی یا دم آن رخ دهد. همچنین ممکن است تمامی این نقایص و یا ترکیبی از هر کدام از دو نقص را در خود داشته باشد. اسپرم معمولی، سری بیضی شکل و دمی دراز دارد، در حالیکه اسپرم غیرعادی نقصی در سر یا دم، چون سر بد شکل یا دم دوتایی و … دارد. شکل اسپرم تعیین کننده نوع تراتواسپرمی و شدت آن دارد: شکل عادی اسپرم‌ها > 14 درصد

•    تراتواسپرمی خفیف : در این حالت مقدار اسپرم های با شکل سالم در بازه 10 تا 14 درصد قرار می‌گیرد.
•    تراتواسپرمی متوسط : در این حالت مقدار اسپرم های با شکل سالم در بازه 5 تا 9 درصد قرار می‌گیرد.
•    تراتواسپرمی شدید : در این حالت مقدار اسپرم های با شکل عسالم کمتر از 5 درصد خواهند بود.
این انواع نشان دهنده درصد سلول های اسپرمی عادی و غیرعادی در نمونه منی است، اما به منظور بررسی نوع نقص اسپرم از شاخس تراتواسپرمی استفاده می‌شود. در این حالت قادر خواهیم بود که تعداد نقایص در هر اسپرم را تعیین کنیم.

دلایل بروز تراتواسپرمی قابل درمان


 تراتواسپرمی ممکن است با توجه به عامل بوجود آورنده آن ممکن است قابل بازگشت و یا غیرقابل بازگشت باشند. در حالت قابل بازگشت یا قابل درمان، مردانی که این مشکل را دارند، در چند ماه و با انجام درمان مناسب قادر به بازیابی باروری‌شان خواهند بود. به منظور بررسی موفقیت یا عدم موفقیت، فرد باید دوباره آزمایش سمن را انجام داده و نتایج آن را با آزمایش قبلی مورد مقایسه قرار دهد. موارد زیر برخی از شایع ترین عوامل بروز تراتواسپرمی قابل بازگشت است :

سبک زندگی

ممکن است عجیب باشد ولی سبک زدندگی تا حد زیادی بر روی کیفیت اسپرم‌ها اثرگذارند. بهخصوص اگر فرد تحت استرس و نگرانی باشد، علاوه بر تمامی پارامترهای دیگری مانند تعداد و تحرک آنها، شکل اسپرم‌ها بدتر می‌شود. تنباکو و مواد مخدر نیز ناهنجاری های اسپرمی را به همراه دارند. قرارگرفتن مداوم بیضه‌ها در معرض گرما می‌تواند بر منی زائی تاثیر بگذارد. قرار دادن لپتاپ بر روی ران، پوشیدن لباس های تنک و رانندگی طولانی مدت را می‌توان از عوامل تراتواسپرمی در نظر گرفت.

عفونت مجرای انتقال منی

عفونت مجرای انتقال منی در اثر وجود میکروارگانیسمهای مهاجم همچون ویروس و باکتری در مسیر دستگاه تناسلی رخ خواهد داد. عامل ایجاد عفونت می‌تواند در ادرار یا منی وجود داشته باشد و منجر به ایجاد ناهنجاری اسپرم، التهاب و انسداد مجرای انتقال منی شود. اکثر عفونت های باکتریایی رایج در بیضه‌ها عبارتند از کلامیدیا و سوزاک.

دارو

هورمون های سکس مانند تستوسترون، LH، FSH و اینهیبین نقش بسیار مهمی در تنظیم منی زائی ایفا می‌کند. بنابراین هر گونه تغییر در سطح این هورمون‌ها در نتیجه تغییر در داروها می‌تواند به شکلی منفی بر منی زائی اثر بگذارد. اگر مرحله منی زائی تغییر نماید، اسپرم‌ها به شکلی که مورد انتظار بودند بالغ نمی شوند و تراتواسپرمی را به دنبال خواهند داشت.

دلایل بروز تراتواسپرمی غیرقابل درمان


 در رابطه با تراتواسپرمی، اگر در آزمایش اسپرم ثانویه و بعد از درمان، پیشرفتی مشاهده نشد، می‌توان آن را تراتواسپرمی غیرقابل بازگشت در نظر گرفت. در چنین حالتی و اگر زوج قصد به بچه دار شدن داشته باشند، چاره ای جز انجام درمان های باروری ندارند. متاسفانه بارداری طبیعی در حالت ابتلا به تراتواسپرمی غیرقابل درمان بسیار غیرمحتمل است. بعلاوه شرایط بخصوصی است که می‌تواند منجر به تراتواسپرمی طولانی مدت یا غیرقابل درمان خواهد شد. در زیر برخی از شایع ترینشان را آورده ایم:

درمان سرطان

شیمی درمانی و رادیوتراپی می‌تواند سلولهای بنیادی اسپرم و منی زائی به صورت همزمان را تغییر داده و منجر به تراتواسپرمی و همچنین اختلالات جدی دیگری شود.

ناهنجاری های ژنتیکی

یکی از مشکل ترین عوامل برای شناسایی است. اصولا وقتی که نتوان دلیل بروز تراتواسپرمی را توضیح داد، آن را به تغییرات ژنتیکی نسبت می‌دهند. ناهنجاری های ژنتیکی یا کروموزومی در اسپرم به عنوان یک نقص جدی شناخته می‌شود، عمدتا به این دلیل که راهی برای درمان آن وجود ندارد.

مشکلات مرتبط

تراتواسپرمی ممکن است توسط بیماری هایی که عمدتا بیضه‌ها را متاثر می‌کنند رخ می‌دهد و از این موارد می‌توان به موارد زیر اشاره نمود :
•    ضربه به بیضه ها، بخصوص در دوران کودکی
•    واریکوسل
•    مننژیت
•    دیابت شیرین
جدای از تمامی این موارد، سن نیز بر روی ریخت شناسی اسپرم‌ها تاثیر می‌گذارد. بخصوص مطالعات متعددی تایید نموده اند که نرخ اسپرم های غیرنرمال درون منی در مردان 45 سال به بالا افزایش می‌یابد.

تشخیص


 برای بررسی ریخت شناسی اسپرم، از تحلیل سمن با استفاده از آزمایش رنگ به منظور دیدن شکل اسپرم در زیر میکروسکوپ استفاده می‌شود. این آزمایشات شکل اسپرم را نمایان نموده و درصد دقیقی از نقایص ریختی یافته شده در اسپرم‌ها را به دست می‌دهد.

درمان تراتواسپرمی


درمان تراتواسپرمی

 گام بعدی پس از تعیین نوع نقص، درمان آن است. درمان تراتواسپرمی ممکن است. مرد با درمان مناسب، و البته با فرض نرمال بودن باقی پارامترهای اسپرم، می‌تواند به باروری عادی دست پیدا کند. تعداد و حرکت اسپرم ها، نکاتی اساسی است که باید مد نظر داشت.

اولین روش درمانی، تغییر در سبک زندگی است

مرد مبتلا به تراتواسپرمی باید عادات ناسالمی همچون استعمال سیگار یا مصرف دارو را کنار بگذارد.
•    فرد باید سبک زندگی سالم که شامل تمارین مرتب، رژیم غذایی متعادل و … است را انتخاب کند. فرد باید غذاهای سرشاز از آنتی اکسیدان و آمینو اسید به منظور تقویت کیفیت اسپرم هایش مصرف نماید.
•    غذاهای سرشار از اسیدچرب امگا 3 و ویتامین‌ها برای داشتن اسپرم هایی سالم ضروری است. فرد باید از مکمل های ویتامینی نیز استفاده نماید. این روشی طبیعی در راستای درمان تراتواسپرمی به شمار می‌رود.

سلنیوم یا کوآنزیم Q10

در حال حاضر کارشناسان باروری از سلنیوم یا کوآنزیم Q 10 در درمان تراتواسپرمی استفاده می‌نمایند. داروهای دیگر عبارتند از تستوسترون و قرصهای هموپاتی. برخی دیگر ممکن است از داروهای آیور ودا (طب سنتی هند مشتمل بر داروهای گیاهی و روغن هایمالیدنی) استفاده نمایند.

درمان باروری

درمان باروری به منظور بارداری با ریخت شناسی اسپرم های ضعیف نیز ممکن است.
•    فناوری های پیشرفته پزشکی مولد، مردان مبتلا به تراتواسپرمی را نیز قادر به باروری خواهند نمود.
•    در موارد خفیف تراتواسپرمی، از IUI که یک روش لقاح داخل رحمی است، می‌توان به عنوان گزینه ای برای درمان استفاده نمود، بااینحال شایان ذکر است که تعداد و تحرک اسپرم‌ها باید در حالت نرمال باشند و همچنین همسر نیز باید از لحاظ پزشکی مشکلی نداشته باشد.
•    در موارد متوسط و شدید تراتواسپرمی از IVF/ICSI می‌توان به عنوان روش درمانی استفاده نمود. IVF، لقاح آزمایشگاهی یا مصموعی نوعی از فناوری کمک باروری است که اسپرم‌ها در آزمایشگاه بارور می‌شوند و پس از باروری، جنین به داخل رحم زن منتقل می‌شود. در حالیکه تزریق درون سیتوپلاسمی اسپرم (ICSI) فرایندی است که سلول های اسپرم منتخب مستقیما به داخل تخمک وارد می‌شود. اینفرایند، دشواری رسیدن و نفوذ اسپرم به درون تخمک را از میان می‌برد.

سوالات رایج


آیا اسپرم های ضعیف الزاما با شکل غیرعادی اسپرم ارتباط دارد؟

بله، تراتواسپرمی هم بر روی اسپرم های زنده و هم مرده تاثیر خواهد گذاشت. اسپرم های مرده در هیچ موردی با اشکال غیرعادی همراه نیستند. گاهی اوقات آنها را با اسپرم های بی حرکت اشتباه گرفته می‌شوند و انجام آزمایشا رنگ در تعیین زنده بودن یا نبودن آنها ضروری است.

آیا وجود بیش از حد لکوسیت در منی می‌تواند منجر به تراتواسپرمی و ناباروری مرد شود؟

وجود لکوسیت یا چرک بیش از حد در مایع منی به صورت وجود سلولهای خونی سفید در سمن، غلظت بیش از 1 میلیون در یک میلی لیتر، تعریف می‌شود. دلیل این اختلال در سمن می‌تواند عفونت مجرای انتقال منی باشد که باید با استفاده از آنتی بیوتیک درمان شود، چرا که می‌تواند بر منی زائی اثر بگذارد و منجر به تراتواسپرمی شود.

آیا دلیل بیماری های تراتواسپرمی و کم تحرکی اسپرم یکسانند؟

در اکثر موارد دلیل بروز بیماری کم تحرکی اسپرم و تراتواسپرمی یکسانند. در تحلیل سمن یا اسپرم به نظر هر دو حالت پارامترهای اسپرم تغییر می‌نمایند، که از آن تحت عنوان آستونتراتواسپرمی یاد می‌شود. با اینحال در تمامی این موارد یکسان نیستند.

به این پست امتیاز دهید.
هیچ رای ثبت نشده است